ಕರುನಾಡ ಶಕ್ತಿದೇವತೆ : ಬಪ್ಪನಾಡು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ;ಹಿಂದು, ಮುಸ್ಲಿಂರ ಭಾವೈಕ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವೇ ಬಪ್ಪನಾಡು ಕ್ಷೇತ್ರ…..Vishwanews24

ಹಿಂದು, ಮುಸ್ಲಿಂರ ಭಾವೈಕ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವೇ ಬಪ್ಪನಾಡು ಕ್ಷೇತ್ರ…..

ಮಂಗಳೂರು ಉಡುಪಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 17ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ್ಕಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೆಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ. ಇಲ್ಲಿಂದ 29 ಕಿ.ಮೀ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಂಗಳೂರು 29 ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಉಡುಪಿ ನಗರಗಳಿವೆ. ಶಾಂಭವಿ ನದಿ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಪ್ಪು ಎನ್ನುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಮುಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಬಪ್ಪನಾಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರು ಪಾಲ್ಗೊಗೊಳ್ಳುವುದು ತುಂಬಾ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು..

ಪುರಾಣ : ದಾರಿಗಾಸುರ ಎನ್ನುವ ರಾಕ್ಷಸ ಶೋನಿತಪುರ ಎನ್ನುವ ನಗರವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ. ಈತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ದೇವರ ಜೊತೆ ದ್ವೇಷ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ವರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಕಸಿದು ತನ್ನ ಮಡದಿಯ ಬಳಿ ನೀಡಿ ಅದನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ. ತನ್ನ ಚಕ್ರ ರಾಕ್ಷಸನ ಪಾಲಾಯಿತೆಂದು ವಿಷ್ಣು ವ್ಯಥೆ ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಏಳು ಮಹಿಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.

ಸಪ್ತದುರ್ಗೆಯರು ಗುಳಿಗ ದೈವದ ಜೊತೆಗೆ ಶೋನಿತಪುರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ದಾರಿಗಾಸುರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲೆಂದು ಬಂದಾಗ ದುರ್ಗೆ ವೃದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಕಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಊಟ ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ರಾಕ್ಷಸ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಮಡದಿಯ ಬಳಿ ಊಟ ಕೇಳೆಂದು ಹೇಳಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ದುರ್ಗಾವತಾರಿಯಾದ ಭಗವತಿ ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದು ಊಟ ಕೇಳುವ ಬದಲು ವಿಷ್ಣು ಚಕ್ರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ, ರಾಕ್ಷಸನ ಮಡದಿ ಅದನ್ನು ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿನ್ನ ಮಡದಿ ಊಟ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು ಎಂದಾಗ ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತೆ ಈ ಭಿಕ್ಷುಕಿ ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ಆತನ ಮಡದಿ ವಿಷ್ಣುಚಕ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.

ನಂತರ ತಾನು ಮೋಸ ಹೊದೆಯೆಂದು ಅರಿತ ರಾಕ್ಷಸ ಶಾಂಭವಿ ಜೊತೆ ಯುದ್ದಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಗುಳಿಗ ದೈವವನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಏಳು ದಿನಗಳ ಅಹೋರಾತ್ರಿ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ರಾಕ್ಷಸ ಭೂಗತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ರಾಕ್ಷಸಸನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಭದ್ರ-ಕಾಳಿ ರೂಪ ತಾಳಿದ ಭಗವತಿ ಒಂದು ದಿನ ಸಂಜೆ ರಾಕ್ಷಸ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಬಂದಾಗ ಆತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಧದಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ವೈಕುಂಠದಿಂದ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾ, ಕಾಸರಗೋಡು, ಕುಂಬ್ಳೆ, ಪತ್ತತ್ತೂರು, ಮಂಜೇಶ್ವರ, ಉದ್ಯಾವರ, ಉಲ್ಲಾಳ, ಕುದ್ರೋಳಿ ಜೊತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿ ಸಸಿಹಿತ್ಲು (ಮೂಲ್ಕಿ ಪಟ್ಟಣ) ಬಳಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾಳೆ.

ಇತಿಹಾಸ :
ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮುಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ವೇದಘೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮತಗಳ ಜನರು ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಥವನ್ನು ಮೊಗವೀರರಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರಗರ ಕೋಲುಕುಣಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವೇದಘೋಷಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಆಗಾಮ ಮತ್ತು ಜೈನರು, ಮುಸ್ಲಿಂರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಆಟೋಟಗಳ ಸ್ವರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಹಗ್ಗದ ಓಟ ತುಳಿದಾರ ಮತ್ತು ಹೊಸತರಹ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

೮೦೦ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಪ್ಪನಾಡು ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲ್ಕಿಯ ಶಾಂಭವಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ದಿನ ಪುರಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪ್ರಸಾದವನ್ನು (ದೇವತೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದ) ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಅಪರೂಪದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಂಗಳೂರಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೨೯ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳುವರಿಂದ ‘ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ದೇವತೆ ಎಲ್ಲ ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ,೧೧೪೧ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂ-ಅಲ್ಲದವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ

ದಂತಕಥೆಯಂತೆ, ದೇವಿಯು ದರಿಗಸುರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರಿಂದ ಮಂಜೂರಾತಿಯಾದ ಕಾರಣ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರಿಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಪ್ತ ದುರ್ಗಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲ್ಕಿಯ ಬಳಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಮೂಲ್ಕಿಯ ಶಾಂಭವಿ ಮತ್ತು ನಂದಿನಿ ನದಿಗಳ ಸಂಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಂತರ, ಕೇರಳದ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿ ಒಮ್ಮೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂಭವಿ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದೋಣಿ ಮೂಲ್ಕಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಅದು ಅಡಚಣೆಯಾಗಿ ಮಧ್ಯದ ನದಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿತು, ಒಂದು ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ನೀರೊಳಗೆ ಹೊಡೆದಿದೆ. ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕುಸಿದಿದ್ದ ದೇವಾಲಯದ ಐದು ಲಿಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಈ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ. ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಪ್ಪ, ಭಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಿರುಗಿ, ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ನಾಮಾಝ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ.

ದೇವತೆ ತನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡನು-ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ದೇವತೆಯ ಆವರಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದನು, ಇವರು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದವರು.ಸ್ಥಳೀಯ ಜೈನ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ ಮೂಲ್ಕಿ ಸಾವಂತ, ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತು ಕಳೆದರು. ಬಪ್ಪಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದರು, ಮೂಲ್ಕಿ ಅವರ ಮನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಪ್ಪನಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.

ಯಕ್ಷಗಾನ, “ಬಪ್ಪನಾಡು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮೆ”, ಕಳೆದ ೪೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತಂಡಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದ ದೇವಾಲಯದ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಬಪ್ಪರ ವಂಶಸ್ಥರು ಈಗಲೂ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಮೆರವಣಿಗೆ (ರಥೋತ್ಸವ) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದ ಮೊದಲ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿಯ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಆಹಾರವನ್ನು ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮದ ಜನರು ಪವಿತ್ರ ಊಟಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಹೂವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಬಪ್ಪನಾಡಿನ ದೊಡ್ಡ ಡೋಲು

ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಡೋಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವರ್ಷಾವಧಿ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತದಿಂದ ಡೋಲು ಪರಿಣತ ಕೊರಗರ ಹಿಂಡು ನೆರೆದು ದೇವಿಗೆ ತಮ್ಮ ಡೋಲು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಪದ್ಧತಿ. ತುಳುನಾಡಿನ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೀಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೊರಗರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಾಗೆ ಡೋಲು ಬಡಿಯಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸುವುದು ತಮ್ಮ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಕುಂದೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದರಿಂದಲೂ, ಈಗೀಗ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿರುವ ಸಾಮಾಅಜಿಕ ಜಾಗ್ರತಿಯಿಂದಲು ಅವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂದಿರುವ ಸರಿ ಸುಮಾರು ಎರಡ್ಮೂರು ಟನ್ ತೂಕದ ಕೊಡಿಮರದ ದಂಬೆಗಲ್ಲು ಅರ್ಥಾತ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲಿನ ದ್ವಜಸ್ಥಂಭವನ್ನ ತುಳುನಾಡಿನ ಎಳೆಯರ ಪಾಲಿನ “ಹೀಮ್ಯಾನ್” ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ “ಅಗೋಳಿ ಮಂಜಣ” ಒಬ್ಬನೆ ನೆರೆಯ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಹೊತ್ತು ತಂದು ಹಾಕಿದ್ದು ಎನ್ನುವ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ಡೋಲನ್ನ ಕಟ್ಟುಮಸ್ತಾದ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಬಾರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ! ಆದರೂ ಏನಕ್ಕೂ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬಾರದ ನಿರುಪಯೋಗಿಗಳಷ್ಟೆ ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ತುಳುವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದವನಿಗೆ ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ಉಳಿಯುವ ಘನಕಾರ್ಯ ಬಪ್ಪನಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಡೋಲು ಗುದ್ದುವುದು ಎನ್ನುವುದು ಇದರ ಭಾವ. ಬಹುಷಃ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನ ಬಾರಿಸುವವರು ಕೊರಗರಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ, ಅವರ ದರ್ಜೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಶ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಜಾತಿಯತೆಯನ್ನ ಹೋಲಿಸಿ ಗೇಲಿ ಮಾಡುವ ಗುಣ ಆಳದಲ್ಲಿ ಈ ಗಾದೆ ಹುಟ್ಟಿನ ಹಿಂದಿದೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ ಬಪ್ಪನಾಡಿನ ದೊಡ್ಡ ಡೋಲು ತುಳುವರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಆಸ್ತಿ.

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗಾದೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಸೀನ ಯುವಜನರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಜನರಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಇಂದಿನ ಆಳವಾದ ಮುರಿದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವವನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಸ್ಲಿಂರೂ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ : ಈ ಭಾಗದ ಶಕ್ತಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಈ ದೇವಾಲಯ ಲಿಂಗರೂಪಿಣಿ ದುರ್ಗೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಲ್ಲದೆ ಪೂಜಾನಂತರ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಾದ ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿ ಮನೆತನದವರು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾರೆ ಈ ಮನೆತನದವರು ಹೂವು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಮತ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.

ಆ ೫ ಲಿಂಗಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಮೂಲ ದುರ್ಗ, ಅಗ್ನಿ ದುರ್ಗ, ಜಲದುರ್ಗ, ವನದುರ್ಗ, ಆಗ್ರಾದುರ್ಗ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳು ಒಂದೇ ಪಾಣಿಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಬ್ಬಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂಜಾ ದೀಪೋತ್ಸವ, ಶರನ ನವರಾತ್ರಿ ಯುಗಾದಿ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಜಾತ್ರೆಯು ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೯ ದಿನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೨ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ತುಳಿದಾರ ಆಟವು ಭಕ್ತಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನವು ೫ ರಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರಥವು ತುಂಬಾ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಶಯನೋತ್ಸವ:ಬಪ್ಪನಾಡು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜಾತ್ರೆ ಮುನ್ನಾ ದಿನದಂದು ಬಲಿ ಉತ್ಸವ ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ದೇವಿಯ ಶಯನೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಮಲ್ಲಿಗೆ ದಂಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿ ಬಳಿಕ ಕವಾಟ ಬಂಧನ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಜಾನೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು ನಡೆದು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಪ್ಪನಾಡು ಶಯನೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಹೂ ಸಮರ್ಪಿಸಲು ಹೊರ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಹೊರ ದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಲ್ಲಿಗೆ ದಂಡೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದೂರದೂರುಗಳಿಂದ ಬೆಳೆದ ಎಲ್ಲಾ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವುಗಳು ಅಂದು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗೆಯ ಶಯನೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ದೇವಳದ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ರಾಶಿಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದಲ್ಲದೆ ದೇವಳದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮಲ್ಲಿಗೆಯದೇ ಘಮಘಮ ಪಸರಿಸುತ್ತದೆ.

ನವರಾತ್ರಿ ಸಂಭ್ರಮ: ಶ್ರೀ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಚಂಡಿಕಾಯಾಗ,ಮಹಾಪೂಜೆ,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆ,ಸುವಾಸಿನಿ ಪೂಜೆ,ರಂಗ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಶ್ರೀ ದೇವಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಅಲಂಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೃಂಗರಿಸಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಸಿಹಿತ್ತಿಲು ಭಗವತೀ-ಬಪ್ಪನಾಡಿನ ದುರ್ಗೇಯರ ಆಪೂರ್ವ ಭೇಟಿ

ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಜರಗುವ ಬಪ್ಪನಾಡು ಜಾತ್ರಾಮಹೋತ್ಸವದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಭಗವತೀ ಪರಿವಾರ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಭಗವತೀಯ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ನಡೆಯುವುದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಭಗವತೀಯೊಂದಿಗೆ ಗುಳಿಗ ದಂಡಕರ್ಣ ಸಸಿಹಿತ್ತಿಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವರು.ತೀಯ/ಬೆಲ್ಚಡ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲದೇವಿಯಾಗಿ ಕೋಂದಕಣ್ಣನ ವಂಶಜರ ಕೈಯಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಆರಾಧನೆ ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವತೀ ಪರಿವಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುಂದೆ ನಡೆದ ದುರ್ಗೆ, ಬಪ್ಪನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗರೂಪಿನಲ್ಲಿ ಬಪ್ಪಬ್ಯಾರಿಯ ಕೈಯಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತಗೊಳ್ಳುವರು. ಆದರೆ ಬಪ್ಪನಾಡಿನ ಕಡೆ ಹೊರಡುವಾಗ ದುರ್ಗೆ ಭಗವತೀಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬಪ್ಪನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜರಗುವ ಐದು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಮಾತು ಪಡೆದ್ದಿದ್ದು.

ಇಂದಿಗೂ ಭಗವತೀ ಪರಿವಾರದ ಭಂಡಾರ ಮಂದಿರವಾದ ಕದಿಕೆಯಿಂದ ಬಪ್ಪನಾಡಿಗೆ ಒಳ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆದು ಬಂದು ಜಾತ್ರಾಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವರು.ಭಗವತೀಯ ಅಪ್ಪಣೆಯ ನಂತರವೇ ದುರ್ಗೆಯರ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಹಾಗು ರಥೋತ್ಸವ ಉತ್ಸವವು ಜರಗುತ್ತದೆ.ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಗವತೀ ಮಲಯಾಳದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದರೆ ದುರ್ಗೇ ಕೈ ಸನ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುವಳು. ಬಪ್ಪನಾಡಿನ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿದು ಒಂದು ದಿನದ ಕಳೆದು ಸಸಿಹಿತ್ತಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಡಾವಳಿ ಉತ್ಸವ ಜರಗುವುದು ವಾಡಿಕೆ.

ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಮೂಲ್ಕಿ ಬಪ್ಪನಾಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಮೊಗವೀರ ಸಮಾಜದವರು ಬ್ರಹ್ಮರಥ ಕಟ್ಟುವ ಕಾಯಕ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಕಡಲ ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ರಜೆ ಹಾಕಿ ದೇವಾಲಯದ ತೇರು ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಬಪ್ಪನಾಡು ತೇರು ಕಟ್ಟುವ ಮೊಗವೀರ ಸಮಾಜ

ನಾಲ್ಕು ಬೃಹತ್ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುಬ ಬ್ರಹ್ಮರಥದ ಅತೀವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೆತ್ತನೆಯ ಮರದ ಬುನಾದಿ(ಜಿಡ್ಡೆ)ಯ ಮೇಲೆ ಕಂಬಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಮರದ ತೊಲೆಗಳ ಅಖಾಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಡಕೆ ರೀಪುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟಿ ರಥದ ತುತ್ತ ತುದಿಯ ಮುಕುಟವನ್ನೂ ಏರಿಸಿ ರಥ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಭೀಕರ ಅಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಸಾಂಘಿಕವಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೊಗವೀರ ಸಮಾಜ ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ತೋರಿದ ದಾರಿಯಂತೆ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಮೊತ್ತ ಪಡೆಯದೆ ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದ ಸಂಜೆವರೆಗೂ ಸುಡು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಸೇವೆ ಎಂದು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವುದು ಮಾದರಿ.

ಎರಡನೇ ಅತೀ ಎತ್ತರದ ರಥ: ಮೂಲ್ಕಿ ಬಪ್ಪನಾಡು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಎನಿಸಿದೆ. ದೇವಳದ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಸುಮಾರು 1 ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರು ಪೇರು ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಥ ಚಲಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ಹಾಗೂ ತೇರು ಎಳೆಯಲು ಸಹಸ್ರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ತೇರು ಕಟ್ಟುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ತೇರು ಎಳೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೇರಿನ ಪಥ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಾಗೂ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವ ಹೊಣೆ ಮೂಲ್ಕಿಯ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಣ ಮೊಗವೀರ ಸಭಾದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.